O Macedonii

Tag: Język macedoński

  • Czy na pewno wiesz o co chodzi?

    Czy na pewno wiesz o co chodzi?

    Polski turysta, który przyjedzie do Macedonii na pewno dużo zrozumie. Wiele słówek jest takich samych, ale niektóre mimo że nam są znane to jednak w Macedonii znaczą zupełnie co innego. To też działa w drugą stronę, usłyszymy coś w Macedonii i myślimy, że wiemy o co chodzi, a niekoniecznie tak jest. Dziś o tym jak nie wpuścić się w maliny 🙂

    Z lewej strony jest zdanie lub słówko pisane cyrylicą, po środku lub w nawiasie jest wymowa, a po prawej stronie polskie tłumaczenie.

    No to zaczynamy:

    Tи си многу вредна жена – Ti si mnogu wredna żena – Jesteś bardzo pracowitą kobietą

    W tym zdaniu słówko вредна (wredna) mogłoby podnieść ciśnienie niejednej Polce, a jednak to komplement, bo wredna znaczy pracowita!

    вредна (wredna) – pracowita

    гаднa (gadna) – wredna

    Jeśli chodzi o kierunki to i tu się wiele dzieje. Otóż prawo to prosto, a nasze prawo to desno 🙂 To trzeba szczególnie zapamiętać, bo pewnie wiele razy będzie się ktoś pytał jak dotrzeć w wybrane miejsce.

    право (prawo) – prosto

    десно (desno) – prawo

    Lewo to prostu lewo. Tu nie ma zmyłki.

    Z kolei w restauracji kelner może zapytać się przy płaceniu rachunku czy “zaedno”, co oznacza czy razem, a nie za jedno.

    заедно (zaedno) – razem

    посебно (posebno) – oddzielnie

    A teraz my Polacy pytający o drogę też musimy się pilnować, bo za drogę to można mieć problemy z policją, ponieważ droga po macedońsku to narkotyki.

    дрога (droga) – narkotyki

    улица (ulica) – ulica

    пат (pat) – droga

    Przykładowe inne słówka o znanym brzmieniu, a innym znaczeniu:

    недела (nedela) – niedziela / tydzień

    карта (karta) – bilet, mapa

    масло (maslo) – olej      wydawać by się mogło, że chodzi o masło, a jednak masło po macedońsku to puter (путер)

    година (godina) – rok    tu z kolei pomyślimy, że chodzi o godzinę, a jednak chodzi o rok. Godzina po macedońsku to czas (час)

    жешко (rześko) – gorąco  w tym wypadku jest zupełnie odwrotnie, po polsku rześko to chłodno, orzeźwiająco, a po macedońsku to upalnie, gorąco

    јагода (jagoda) – truskawka

    авантура (awantura) – przygoda

    W wolnej chwili przed wyjazdem warto nauczyć się tych kilku słówek, żeby móc zrozumieć dobrze i powiedzieć prawidłowo bez nieporozumień 🙂

  • Nauka języka macedońskiego

    Nauka języka macedońskiego

    Nauka obojętnie jakiego języka to duże wyzwanie. Idealnie jest, gdy można uczyć się go przebywając w danym kraju, ale wiadomo, że rzadko kto ma taką możliwość. Macedoński należy do grupy języków słowiańskich i będąc tu na wakacjach można zauważyć wiele podobieństw. Turyści na pewno sobie poradzą, szczególnie, gdy w ruch pójdą ręce 🙂 Ale jeśli jednak ktoś miałby ochotę się pouczyć to zapraszam!

    To mój czwarty rok w Macedonii. Nauczyłam się rozmawiać i pisać po macedońsku, mimo to błędy i tak się zdarzają. Języka uczyłam się sama i wiem jakie to bywa skomplikowane. Korzystałam z podręcznika macedońsko angielskiego. Po pół roku już w miarę rozumiałam i mogłam coś nawet powiedzieć sama, zrobić zakupy czy opłacić rachunki na poczcie, ale ze znajomymi cały czas rozmawiałam po angielsku. Macedoński służył mi wyłącznie, gdy wiedziałam, że nie mam innego wyjścia. Punktem zwrotnym okazał się wyjazd do Chorwacji. Chorwaci, u których mieszkaliśmy w ogóle nie znali angielskiego, ja chorwackiego, ale za to słyszałam, że oba języki są w miarę podobne i zaczęłam im odpowiadać po macedońsku tyle ile potrafiłam. Po 14 takich dniach przyzwyczaiłam się do tego stopnia, że po powrocie do Macedonii nie wróciłam już do angielskiego.

    Zostało mi postawione wyzwanie, aby przetłumaczyć filmik z youtube i podjęłam się tego zadania.

    Materiał pochodzi z czasopisma dla Macedończyków mieszkających w Grecji “Nova Zora” (www.novazora.gr). W filmiku jest parę błędów, które poprawiłam i dlatego teksty minimalnie będą się różnić. Po lewej stronie jest macedońska wersja pisana cyrylicą, a po prawej polska wersja z wymową i tłumaczeniem.

    Zatem do dzieła!

    Macedoński alfabet składa się z 31 liter

    А – абер – A – aber – wiadomość

    Б – баба – B – baba – babcia

    В – вода – V – woda – woda

    Г – горе – G – gore – góra

    Д – десно – D -desno – prawo

    Ѓ – ѓум – GJ – gjum – aluminiowe wiadro na wodę

    Е – елен – E – elen – jeleń

    Ж – жена – Ż – żena – kobieta

    З – зет – Z – zet – zięć

    Ѕ – ѕевгар – DZ – dzewgar – woły do orania

    И – игра – I –  igra – gra

    Ј – јаболко – J – jabolko – jabłko

    К – крава – K – krawa – krowa

    Л – лопата –  L – lopata – łopata

    Љ – љубов – LJ – ljubow – miłość

    М – мајка – M – majka – mama

    Н – недела – N – nedela – tydzień, niedziela

    Њ – коњ – NJ – konj – koń

    О – оро – O – oro – taniec oro

    П – петел – P – petel – kogut

    Р – река – R – reka – rzeka

    С – сестра – S – sestra – siostra

    Т – трап – T – trap – bruzda na polu

    Ќ – ќумур – KJ – kjumur – koks

    У – уво – U – uwo – ucho

    Ф – Филип – F – Filip

    Х – храна – H – hrana – jedzenie

    Ц – цар – C – car – cesarz

    Ч – чупе – CZ – czupe – dziewczyna

    Џ – џеб – DŻ – dżeb – kieszeń

    Ш – шише – SZ – szisze – butelka

    SŁÓWKA I ZDANIA

    Лерин – Lerin – nazwa miasta Lerin

    Воден – Woden – nazwa miasta Voden

    Можам – możam – mogę

    Чедо – czedo – Boże dziecię

    Пишувам – piszuwam – piszę

    Планина – planina – góra

    Бело – belo – białe

    Зелка – zelka – kapusta

    Град – grad – miasto

    Песна – pesna – piosenka

    Нива – niwa – pola

    Човек – czowek – człowiek

    Јас се викам Пеце – jas se wikam Pece – nazywam się Pece

    Сум од село Инско – sum od selo Insko – jestem  ze wsi Insko

    Имам десет години – imam deset godini – mam dziesięć lat

    Мajka mi е добра и е многу висока – majka mi e dobra i e mnogu wisoka – moja mama jest dobra i jest bardzo wysoka

    Татко ми e земјоделец – tatko mi e zemjodelec – mój tata jest rolnikiem

    Имам брат и сестра – imam brat i sestra – mam brata i siostrę

    Многу сакам да јадам леб со маслинки и да играм со другите деца – mnogu sakam da jadam leb so maslinki i da igram so drugite deca – bardzo lubię jeść chleb z oliwkami i lubię bawić się z innymi dziećmi

    Кога ќе пораснам сакам да станам лекар и да работам во болница – koga kje porasnam sakam da stanam lekar i da rabotam vo bolnica – jak dorosnę to chciałbym zostać lekarzem i pracować w szpitalu

    Сега учам за на училиште и добро ми оди – sega uczam za na ucziliszte i dobro mi odi – teraz uczę się do szkoły i dobrze mi idzie

    Одам сега зошто ќе дојдат моите пријатели за да играме надвор со топка – odam sega zoszto kje dojdat moite prijateli za da igrame na dvor so topka – już idę, bo przyjdą moi przyjaciele, żeby pobawić się na dworze piłką

    Со здравје – so zdrawje – pozdrowienie na do widzenia

    Tyle ..:-)